ng Cao V?n Sang, Gim ??c BHXH TP HCM, ??ng tnh v?i nh?n ??nh ngu?n qu? BHXH c th? ??n lc no ? s? khng cn ti?n ?? chi l??ng h?u. * Th?a ng, T? ch?c Lao ??ng qu?c t? (ILO) v?a c?nh bo r?ng ngu?n qu? h?u tr c?a Vi?t Nam s? b? thm h?t v c?n ki?t trong th?i gian t?i. Nh?n ??nh ny c chnh xc? - C?nh bo trn l c c? s?. Theo ?, d? ki?n ??n n?m 2023, s? thu BHXH cho h?u tr s? b?ng s? chi. T? sau n?m ny, mu?n chi l??ng h?u ph?i s? d?ng s? d? t? ngu?n thu BHXH c?a nh?ng n?m tr??c. ??n kho?ng n?m 2034, ngu?n qu? s? h?t, khng cn ti?n ?? chi l??ng h?u. Hi?n nay, ngu?n qu? BHXH ?ang d?. C? quan BHXH dng s? ti?n ny ?? ??u t? vo nh?ng knh an ton nh? cho ngn hng v ngn sch nh n??c vay; ti?n li s? ???c b? sung vo ngu?n qu? BHXH. * Tnh tr?ng ny c ph?i ch? x?y ra ? Vi?t Nam? - Ti ch?a th?y qu?c gia no m qu? h?u tr khng thi?u. Tnh tr?ng ny r?t ph? bi?n, k? c? nh?ng n??c c n?n kinh t? pht tri?n nh? ? ph??ng Ty. Cc n??c ny th??ng s?a lu?t ?? ?i?u ch?nh t?ng tu?i ngh? h?u ho?c gi?m l??ng h?u. * Nguyn nhn chnh c?a tnh tr?ng ny do ?u, th?a ng? - Th? nh?t, c hng tri?u ng??i ???c tnh th?i gian ?ng BHXH tr??c n?m 1995 nh?ng qu? BHXH khng thu ???c ti?n ?ng BHXH c?a h?. Tr??c n?m 1995, ngn sch c thu nh?ng khng chuy?n tr? cho qu? BHXH ?? tr? l??ng h?u cho th?i gian lm vi?c c?a h? tr??c 1995. Th? hai, m?c ?ng BHXH c?a ng??i lao ??ng khng t??ng x?ng v?i m?c l??ng h?u ph?i tr?. Ti?n ?ng BHXH v chi l??ng h?u tnh trn m?c l??ng t?i thi?u chung (LTTC). M?c l??ng ny t?ng qu nhanh trong th?i gian qua v cn t?ng nhanh trong t??ng lai g?n. V d?: n?m 1995, LTTC ch? 120.000 ??ng, cn hi?n nay l 1.150.000 ??ng, t?ng g?p g?n 10 l?n. Khi ?ng th ng??i lao ??ng ?ng ? m?c l??ng th?p nh?ng khi nh?n l??ng h?u th l?i tnh theo m?c l??ng r?t cao. Th? ba, tu?i ngh? h?u c?a chng ta hi?n nay th?p nn th?i gian ?ng th t nh?ng th?i gian h??ng l??ng h?u th nhi?u. Nhi?u n??c pht tri?n quy ??nh tu?i ngh? h?u l 65 tu?i (cho c? nam l?n n?); trong khi ? Vi?t Nam l 60 tu?i (??i v?i nam) v 55 tu?i (??i v?i n?) nh?ng trong th?c t?, tu?i h?u tr bnh qun ? Vi?t Nam ch? kho?ng 53 tu?i. Th? t?, cch tnh l??ng bnh qun ?ng BHXH ?? tnh l??ng h?u ch?a h?p l. L? ra ph?i tnh bnh qun c? qu trnh ?ng th ch? tnh bnh qun trong 5 n?m, 6 n?m, t?i ?a l 10 n?m cu?i. Do l??ng nh?ng n?m cu?i cao h?n nn khi ngh? h?u h? h??ng l??ng h?u cao h?n m?c ?ng BHXH. * Nh?ng nguyn nhn ny d??ng nh? ? nhn th?y t? nhi?u n?m qua, sao v?n ch?a c cch kh?c ph?c? Tr??c ?y, thu BHXH v dng chi ngay l??ng h?u, khng c tch l?y nn ch?a c ngu?n tr?. Ngu?n qu? BHXH m?t cn ??i do thu lc m?c s?ng th?p v tr? khi m?c s?ng cao. N?u nng tu?i ngh? h?u s? t?ng s? ng??i th?t nghi?p v khng ?? s?c kh?e lm vi?c ? nh?ng n?m cu?i, nh?t l ??i v?i ng??i lao ??ng tr?c ti?p. G?n ?y, Lu?t BHXH ?i?u ch?nh cch tnh l??ng h?u bnh qun 6 n?m, 8 n?m, 10 n?m cu?i (ty th?i ?i?m b?t ??u tham gia BHXH). ? c?ng l cch kh?c ph?c d?n m khng gy s?c v? m?t tm l. * ?u l nh?ng bi?n php c?p thi?t ?? ngu?n qu? chi tr? l??ng h?u c th? an ton? Tr??c h?t, ngn sch nh n??c ph?i chi tr? l?i ngu?n thu BHXH ??i v?i nh?ng ng??i lao ??ng ? ?ng tr??c n?m 1995. K? ??n l ph?i s?a cch tnh l??ng h?u. Hi?n nay, l??ng h?u tr? trn m?c bnh qun m?c ?ng c?a 5 n?m cu?i l khng h?p l. B?i m?c ?ng c?a 5 n?m cu?i khng ??i di?n cho ton b? th?i gian ?ng BHXH c?a ng??i lao ??ng. M?c ?ng c?a th?i gian ny th??ng l m?c ?ng cao nh?t c?a c? qu trnh tham gia BHXH. Chi theo m?c ny s? thm vo ngu?n qu?. T?ng t? l? ti?n l??ng ?ng BHXH s? lm t?ng ngu?n qu? BHXH. Theo quy ??nh hi?n nay, ??n n?m 2014 th t? l? ny s? ??t m?c cao nh?t m Lu?t BHXH cho php. Cch lm khc l m? r?ng ??i t??ng tham gia BHXH, lm ngu?n thu t?ng ln ?? ko di th?i ?i?m x?y ra thu b?ng v?i chi (sau n?m 2023 nh? d? tnh). Ngh? quy?t 21 c?a B? Chnh tr? yu c?u ??n n?m 2020 ph?i c 50% lao ??ng x h?i tham gia BHXH. Th?c ra, cch ny ch? c tc d?ng trong th?i gian ng?n, v? lu di th ??n m?t lc no ? ngu?n chi tr? c?ng c?n ki?t v nghim tr?ng h?n l s? ng??i h??ng l??ng h?u lc ? cng l?n, m?c thi?u h?t (n?u khng kh?c ph?c b?ng cc gi?i php khc) s? cng l?n h?n. Cu?i cng l ph?i ??u t? ngu?n qu? BHXH vo nh?ng knh ti chnh no c li cao nh?t v ph?i an ton. Ngu?n: NL? |
