Cu?c t?n cng c?a M? vo Syria khng ch? nh?m ng?n ch?n vi?c s? d?ng v? kh ha h?c, m cn l ?? h? tr? phe n?i d?y, d?n m?t Nga v th? nghi?m tnh hi?u qu? c?a h? th?ng lu?t qu?c t?, m?t chuyn gia v? khu v?c Trung ?ng B?c Phi nh?n xt. Ti?n s? ?? S?n H?i, tr??ng khoa Chnh tr? Qu?c t? v Ngo?i giao, H?c vi?n Ngo?i giao Vi?t Nam, trao ??i v?i VnExpress v? nh?ng g ?ang x?y ra ? Syria. - T?i sao cu?c n?i chi?n ? Syria l?i ko di su?t h?n hai n?m r??i, di h?n nhi?u so v?i cc n??c khc trong Ma xun Arab? - ?y th?c ch?t l m?t cu?c xung ??t x h?i. Gi?ng nh? nh?ng g t?ng x?y ra t?i Tunisia, Lybia, v nhi?u qu?c gia B?c Phi - Trung ?ng khc, xung ??t ban ??u n?y sinh t? cc ?i h?i dn sinh thng th??ng, tr??c kh? n?ng qu?n l y?u km c?a chnh ph?, nh? tnh tr?ng phn ha giu ngho hay kh?ng ho?ng kinh t?. Ring t?i Syria, xung ??t sau ? ? pht tri?n thnh m?t cu?c n?i chi?n nh?m tranh ginh quy?n l?c gi?a chnh ph? c?a T?ng th?ng Bashar al-Assad v nh?ng l?c l??ng n?i d?y. B?i m?c tiu c?a c? hai bn l tranh ginh quy?n l?c, nn cu?c chi?n ny ch? c th? k?t thc khi m?t bn ginh chi?n th?ng. M?t xung ??t, nh?t l xung ??t v? trang, cng ko di th cng khi?n s? th h?n gi?a cc bn thm su s?c. ??n nay, g?n nh? khng c ch? cho s? th?a hi?p. H?n n?a, n?i chi?n ? Syria khng ch? l v?n ?? c?a ring n??c ny, b?i s? can thi?p ngy cng su s?c c?a cc l?c l??ng bn ngoi, ??c bi?t l nhm hai n??c l?n: m?t bn l ph??ng Ty, ??ng ??u l M?, bn kia l Nga, v?i s? h?u thu?n c?a Trung Qu?c. Tnh tr?ng ny cng ko di cng cng khi?n cc c? ch? qu?c t? v khu v?c nh? H?i ??ng B?o an Lin H?p Qu?c v Lin ?on Arab b? t li?t. Ngoi ra, nh?ng l?c l??ng kh?ng b? qu?c t? c?ng gp ph?n khi?n xung ??t thm ph?n ph?c t?p. Tm l?i, Syria ? tr? thnh m?t ??a bn ch?a ??ng r?t nhi?u mu thu?n n?i t?i c?ng nh? qu?c t?, khi?n cu?c n?i chi?n ny d?n bi?n thnh m?t "cu?c chi?n tranh ?y thc", gi?a cc l?c l??ng bn ngoi n??c ny. - T?ng th?ng M? Barack Obama t?ng ni t?i "gi?i h?n ??" ??i v?i Syria trong vi?c s? d?ng v? kh ha h?c t? cch ?y h?n m?t n?m, v th?c t? l t?ng c nhi?u thng tin v? vi?c chnh quy?n Damascus dng lo?i v? kh ny v?i th??ng dn. V?y t?i sao M? l?i ph?i ch? t?i lc ny ?? ln k? ho?ch t?n cng? Khng ph?i t?i lc ny M? m?i ?e d?a s? d?ng cc bi?n php qun s?. Ngay t? h?i thng 6/2012, chnh ph? Syria ? ??a ra tuyn b? v? kh? n?ng s? d?ng v? kh ha h?c, m?t lo?i v? kh ? b? c?m theo Cng ??c 1972 (c?m s? d?ng v? kh ha h?c v ??c t?), ?? ?p l?i nh?ng l?i ?e d?a t?n cng qun s? c?a ph??ng Ty. L m?t trong s? t nh?ng qu?c gia khng tham gia vo cng ??c ni trn, tuyn b? c?a chnh quy?n Assad khi?n Washington khi ? ch?a th? ??a ra m?t ??a ra m?t l?nh tr?ng ph?t ki?u "gi?i h?n ??". Tuy nhin, ??i v?i cc v?n ?? ? Trung ?ng - B?c Phi, chnh quy?n Barack Obama l?i ?ang thi hnh m?t chnh sch r?t th?c d?ng, ph h?p t?i tnh hnh h?u kh?ng ho?ng kinh t? 2008 c?a M?. Ngay c? tuyn b? hm qua c?a ng Obama, trong ? kh?ng ??nh M? s? khng l?p l?i nh?ng g t?ng x?y ra ? cu?c chi?n Iraq h?i n?m 2003, c?ng cho th?y thi ?? th?n tr?ng c?a Washington trong v?n ?? Syria. ?y c th? l th?i ?i?m "thch h?p" cho m?t cu?c t?n cng "ch?p nhong" b?i v? kh ha h?c v chi?n tranh ? Syria ? ko di ?? lu ?? t?o hi?u ?ng chn n?n cho cc bn lin quan. - Nga v?n lun ph?n ??i b?t c? hnh ??ng qun s? no nh?m vo Syria, m?t ??ng minh thn c?n lu n?m ? khu v?c Trung ?ng. V?y Moscow ???c g trong vi?c kin quy?t ph?n ??i ??n cng? Syria ???c coi l ??ng minh cu?i cng c?a Nga t?i Trung ?ng. ?i?u ny ??ng ngh?a v?i vi?c, gi? ???c chnh quy?n Assad l gi? ???c ch? ??ng cu?i cng c?a Nga ? khu v?c. M?t khc, th? di?n c?a Nga ?ang ???c ??t c??c vo s? t?n vong c?a chnh quy?n Syria. Tuy nhin, v?n ?? ???c ??t ra lc ny l, n?u M?, Anh, Php v?n ti?n hnh m?t cu?c t?n cng ch?p nhong, th li?u Nga s? ph?n ?ng t?i m?c ?? no? Tnh hnh hi?n t?i ? khc v?i n?m 1962, th?i ?i?m x?y ra v? kh?ng ho?ng tn l?a ? Cuba, r?t nhi?u. Nga s? ph?i cn nh?c r?t k? cch th?c ph?n ?ng, nhi?u kh? n?ng l s? b? phi?u ph? quy?t ? H?i ??ng B?o an c?ng nh? cung c?p v? kh cho chnh ph? Syria, thay v can thi?p tr?c ti?p b?ng qun s?. M?c d c qua ?i?m c?ng r?n trong v?n ?? Syria, nh?ng T?ng th?ng Nga Vladimir Putin c?ng ?ang thi hnh m?t chnh sch kh th?c d?ng trong quan h? v?i cc n??c ph??ng Ty. V th?, kh c th? hy v?ng Moscow s? c ph?n ?ng quy?t li?t nh? th?i Lin X.  T?ng th?ng Obama hm qua kh?ng ??nh s? khng bi?n Syria thnh m?t Libya th? hai. ?nh: AFP - Washington tuyn b? s? ch? pht ??ng m?t cu?c t?n cng ch?p nhong trong m?t t?i hai ngy. M?c ?ch th?c s? c?a toan tnh ny l g? Trong tuyn b? ???c ??a ra hm qua, T?ng th?ng Obama ? kh?ng ??nh cu?c t?n cng ch? ?? r?n ?e chnh ph? Assad v ? s? d?ng v? kh ha h?c, ch? khng nh?m m?c ?ch thay ??i ch? ??. Tuy nhin, d t hay nhi?u, n?u cu?c t?n cng (ch? y?u d?a vo tn l?a v c th? l c? nm bom) x?y ra, chnh ph? Assad ???ng nhin s? ph?i ch?u t?n th?t v suy y?u. ?i?u ny c l?i cho phe n?i d?y, v?n ?ang th?t th? trn chi?n tr??ng. V?y l r rng, hnh ??ng can thi?p qun s? c?a ph??ng Ty ch?ng khc no "h h?i ti?p s?c" cho cc nhm phi?n qun. ? ch? l nh?ng ?i?u c th? nhn th?y ngay, v cc n??c ph??ng Ty ch?c ch?n v?n cn khng t nh?ng toan tnh trong ??nh v??t quy?n Lin H?p Qu?c ny, ch?ng h?n nh? nh?m "d?n m?t" Nga ho?c ki?m tra tnh kh? thi c?a h? th?ng Lu?t Qu?c t?. - T??ng lai c?a Syria li?u c gi?ng Libya sau khi b? lin qun ph??ng Ty t?n cng h?i thng 3/2011? Ngay t? ??u, n?i chi?n ? Syria ? c nh?ng ?i?m cc bi?t so v?i nh?ng g t?ng x?y ra t?i cc n??c B?c Phi - Trung ?ng trong vng xoy c?a Ma xun Arab. V th?, ph??ng Ty khng th? p d?ng k?ch b?n Ngh? quy?t 1973 c?a H?i ??ng B?o an, trong ? thi?t l?p vng c?m bay v cho php s? d?ng v? l?c ??i v?i Libya, vo tr??ng h?p Syria. Cn v? tnh hnh h?u chi?n, ch?c s? ch?ng khc l bao so v?i nh?ng g ?ang x?y ra khng ch? ? ring Libya v cn ? nhi?u qu?c gia khc trong khu v?c. B?i sau chi?n tranh, s? th h?n s? cn ?eo bm v tc ??ng khng nh? t?i chnh quy?n t??ng lai. ?? tr? l?i cu h?i "Syria ??ng d?y ra sao sau n?i chi?n?", ti cho r?ng b?c tranh s? khng nhi?u gam mu t??i sng. - Xin c?m ?n ng! |
