Ni ??n gi?i phng m?t b?ng, khng t ng??i ph?i ngao ngn b?i c? ch? khng r rng t? cc khu thu h?i ??t, ??n b cho ??n gi?i phng m?t b?ng d?n ??n vi?c ch?m ti?n ?? d? n, hng lo?t cc ??n khi?u ki?n c?a ng??i dn. Theo quy ??nh hi?n
hnh, t?i Vi?t Nam c hai hnh th?c l?y ??t ?? th?c hi?n d? n. M?t l Nh n??c
thu h?i khi d? n thu?c di?n ph?c v? m?c ?ch qu?c phng, an ninh, l?i ch qu?c
gia, l?i ch cng c?ng, pht tri?n kinh t?. Hai l ch? ??u t? t? th?a thu?n nh?n
chuy?n nh??ng, thu quy?n s? d?ng ??t, nh?n gp v?n b?ng quy?n s? d?ng ??t tr?c
ti?p v?i ng??i dn ?? gi?i phng m?t b?ng v th?c hi?n d? n.
Tuy nhin v?i c?
hai c? ch? ny th vi?c thu h?i ??t, ??n b v gi?i phng m?t b?ng hi?n ??u
?ang di?n ra ch?m ch?p, gy thi?t h?i c? cho Nh n??c l?n ch? ??u t?, c?ng nh?
l m?t nguyn nhn t?o nn khi?u ki?n ko di c?a ng??i dn b? thu h?i ??t. TS.LS Tr?nh V?n Quy?t, T?ng gim ??c Cng ty Lu?t SMiC Trao ??i v?i TS.LS
Tr?nh V?n Quy?t, T?ng gim ??c Cng ty Lu?t SMiC v? v?n ?? ny, ng cho bi?t: Ti
cho r?ng c 5 nguyn nhn chnh khi?n th?i gian thu h?i, b?i th??ng, h? tr? ??
gi?i phng m?t b?ng ??i v?i cc d? n m nh n??c thu h?i ??t b? ko di
Th? nh?t, ? l trnh t?, th? t?c thu h?i, b?i
th??ng, h? tr? v ti ??nh c? theo quy ??nh c?a php lu?t hi?n hnh ?ang c qu
nhi?u khu trung gian, nhi?u th? t?c.
Nh?, thnh l?p h?i
??ng b?i th??ng, h? tr? v ti ??nh c?; t? ch?c ?i?u tra hi?n tr?ng quy?n s? d?ng
??t thu h?i, ?o ??c, ?i?m ??m ti s?n; xc ??nh ngu?n g?c ??t, xc nh?n nhn h?
kh?u l?y ki?n ph??ng n b?i th??ng; th?m ??nh ph??ng n, quy?t ??nh thu h?i
??t, quy?t ??nh ph duy?t ph??ng n; b? tr ti ??nh c? v t? ch?c chi tr? ti?n;
t? ch?c v?n ??ng, thuy?t ph?c; t? ch?c c??ng ch?
Th? hai, cng
tc qu?n l ??t ?ai c?a nhi?u ??a ph??ng ni th?ng l cn y?u km, tnh tr?ng l?n
chi?m, c?i n?i, chuy?n ??i m?c ?ch s? d?ng ??t v chuy?n nh??ng tri php lu?t
r?t nhi?u, b?i v?y, khi thu h?i, xy d?ng ph??ng n b?i th??ng, h? tr? th d?
nhin s? m?t r?t nhi?u th?i gian v cng s?c.
Th? ba, ??i v?i
tr??ng h?p Nh n??c thu h?i ??t, cc quy ??nh v? gi b?i th??ng v chnh sch h?
tr? c?a Nh n??c nhn chung cn ch?a t??ng x?ng v?i gi tr? quy?n s? d?ng ??t b?
thu h?i, gy thi?t h?i cho ng??i s? d?ng ??t. Th? t?, th?i
gian gi?a cc th? t?c cn di. V d?: ch?a k? th?i gian ?? th?c hi?n cc th? t?c
tr??c ? th th?i gian nim y?t ph??ng n b?i th??ng v ti?p nh?n ki?n l 20
ngy; th?i gian ?? ng??i s? d?ng ??t bn giao ??t l 20 ngy k? t? ngy thanh
ton xong ti?n; qu 30 ngy k? t? ngy ph?i bn giao ??t m ng??i b? thu h?i ??t
khng bn giao th m?i ???c t? ch?c c??ng ch?
Nn theo nh?
theo di c?a ti, ch? ni ??n cc d? n nh?, th vi?c thu h?i ??t, b?i th??ng,
h? tr? c?ng ph?i m?t t? 1 ??n 3 n?m th m?i th?c hi?n xong.
Ti ngh?, ??i v?i tr??ng h?p Nh n??c thu h?i ??t, ?? h?n ch? thi?t h?i v tnh tr?ng khng h?p tc c?a ng??i b? thu h?i ??t, c? quan c th?m quy?n c?n tri?t ?? p d?ng ph??ng php xc ??nh gi ??t c l?i nh?t cho ng??i dn ng Tr?nh V?n Quy?t chia s?. Cu?i cng, c?ng
c nguyn nhn xu?t pht t? th?c c?a ng??i b? thu h?i ??t. Nh?, khng cho t?
ch?c lm nhi?m v? b?i th??ng ki?m ??m ti s?n; khng nh?n gi?y t?, ti li?u;
khng c m?t khi ???c m?i tham gia; ch?ng ??i b?ng b?o l?c ho?c tm l ch? ??i
?? ???c m?c b?i th??ng cao h?n
Xt ring v?i tr??ng h?p Nh n??c thu h?i ??t, ??
xc ??nh gi b?i th??ng, c? quan nh n??c c th?m quy?n c th? p khung gi ??t
do UBND c?p t?nh, thnh ph? thu?c Trung ??ng ban hnh ho?c theo gi chuy?n nh??ng
quy?n s? d?ng ??t th?c t? trn th? tr??ng. ng th?y, nh?ng c?n c? ?? vi?c xc ??nh
gi tr? quy?n s? d?ng ??t ny hi?n c nh?ng ?i?m no ch?a h?p l?
Th?c t? th
khung gi ??t do UBND c?p t?nh, thnh ph? tr?c thu?c Trung ??ng ban hnh th??ng
th?p h?n gi tr? quy?n s? d?ng ??t chuy?n nh??ng trn th? tr??ng. B?i v?y, ng??i
b? thu h?i ??t c th? ???c b?i th??ng th?p h?n gi m h? chuy?n nh??ng trn th?
tr??ng.
??ng ngh?a l
ng??i dn b? thu h?i ??t khng ?? ti?n nh?n chuy?n nh??ng m?t th?a ??t m?i v?i
cng di?n tch t?i ??a ph??ng ?? sinh s?ng.
Theo ng, n?u
gi th? tr??ng cao h?n gi khung do UBND c?p t?nh ban hnh, th c?n xc ??nh
theo gi th? tr??ng ?? ??m b?o quy?n l?i cho ng??i b? thu h?i ??t.
M?c d, ?i?u ny
r?t kh p d?ng trn th?c t?, b?i l? cn ph thu?c vo ngn sch c?p cho d? n,
ho?c ?i khi chnh l v c d? n m gi ??t t?i ??a ph??ng l?i b? ??y ln cao
h?n m?c thng th??ng trn th? tr??ng.
H?n n?a, ng??i
dn c?ng hay c suy ngh? r?ng n?u nh?n ti?n b?i th??ng sau th s? ???c h??ng
gi ??t b?i th??ng cao h?n so v?i h? gia ?nh ???c nh?n ti?n b?i th??ng tr??c.
Cho d trn th?c t? c nhi?u tr??ng h?p ch?m nh?n ti?n b?i th??ng ? khng lm
gia t?ng thm l?i ch cho ng??i b? thu h?i ??t, m cn khi?n ng??i s? d?ng ??t
khng ???c nh?n h? tr? th??ng bn giao m?t b?ng nhanh, ho?c m?t cc c? h?i s? d?ng
ti?n b?i th??ng vo c? h?i kinh doanh khc.
Vi?c khng gi?i phng ???c m?t b?ng t?i nhi?u d? n
hi?n nay cn t?n t?i ? cc d? n m ch? ??u t? t? th?a thu?n v?i ng??i s? d?ng
??t. T? gc nhn c?a ng, vi?c t? th?a thu?n v?i ng??i s? d?ng ??t c nh?ng ?u
v nh??c ?i?m g?
V? ph??ng n
ny, ?u ?i?m l?n l khng ph?i tr?i qua nhi?u th? t?c t?i nhi?u c?p c th?m quy?n,
vi?c chuy?n nh??ng c?ng ??n gi?n. Trong nhi?u tr??ng h?p, th?i gian gi?i phng
m?t b?ng cn nhanh h?n ph??ng th?c nh n??c thu h?i ??t r?t nhi?u.
Nh?ng do ??c th
c?a th?a thu?n l ph?i ???c s? ch?p thu?n c?a ng??i s? d?ng ??t, nn ph??ng n
ny c?ng c h?n ch? r?t l?n trong tr??ng h?p ng??i s? d?ng ??t khng ??ng
chuy?n nh??ng, ho?c ??a ra m?t m?c gi qu cao m ch? ??u t? khng th? chi tr?
???c.
Theo quan ?i?m c?a
ti, php lu?t c?n quy ??nh r h?n ph??ng th?c th?a thu?n chuy?n nh??ng quy?n s?
d?ng ??t, ??ng th?i cc nh lm lu?t c?ng c?n s?m c quy ??nh tho g? kh kh?n
cho cc ch? ??u t? c d? n ph?i th?a thu?n ? ko di nhi?u n?m khng c k?t
qu?, d? nhin trn c? s? cn ??i quy?n l?i c?a ch? ??u t? v ng??i s? d?ng ??t.
? c nhi?u tr??ng
h?p d? n bu?c ph?i ko di t?i hng ch?c n?m, v ch? ??u t? khng th? th?a
thu?n v?i ch? m?t ho?c hai h? dn, trong khi chnh quy?n c?ng kh c c? s? ??
thu h?i.
Nn ti ngh?, c?n
c m?t c? ch? thch h?p ?? nh n??c thu h?i ??t khi ch? ??u t? d? n ? t? th?a
thu?n ???c v?i ??i ?a s? ng??i dn, theo m?t t? l? ph?n tr?m ???c xc ??nh. ?i?u
? s? gip t?o ?i?u ki?n thc ??y nhanh cng tc ??n b, gi?i phng m?t b?ng
cho d? n, khuy?n khch cc ch? ??u t?, ??ng th?i h?n ch? tnh tr?ng d? n b?
ko di t? n?m ny qua n?m khc.
??i v?i ph??ng th?c th?a thu?n, s? chnh l?ch trong
gi tr? l?i ch m ng??i s? d?ng ??t nh?n ???c th??ng cao h?n, th?m ch cao h?n
r?t nhi?u ph??ng th?c Nh n??c thu h?i ??t, d?n ??n s? so snh gi?a gi ??t th?a
thu?n v gi ??t nh n??c b?i th??ng, gi?a d? n ny v?i d? n khc, v ?y
c?ng chnh l m?t trong cc nguyn nhn lm ch?m ti?n ?? cc d? n. ng ngh?
sao v? ?i?u ny?
Nh? ti ? ni ?
trn, n?u t?t c? cc d? n ??u p d?ng ph??ng th?c Nh n??c thu h?i ??t th s?
r?t thi?t thi cho ng??i s? d?ng ??t, b?i khung gi Nh n??c bao gi? c?ng th?p
h?n gi th? tr??ng. H? qu? l tnh tr?ng khi?u n?i, khi?u ki?n s? t?ng cao, gy
b?t bnh r?t l?n trong dn. Trong khi ?, v?n c nhi?u ch? ??u t? s?n sng ??n
b ? m?c cao h?n ?? ??y nhanh ti?n ?? d? n.
Do ?, ti ngh?
c?n p d?ng c? hai ph??ng th?c ni trn m?t cch h?t s?c linh ho?t ?? ??m b?o
c l?i c? cho ch? ??u t? v cho ng??i s? d?ng ??t.
C? th?, ??i v?i
cc d? n Nh n??c thu h?i ??t, Nh n??c c?ng nn cho php c? ch? ?? ch? ??u t?
t? th?a thu?n gi ??n b v?i ng??i dn tr??c khi ra quy?t ??nh thu h?i. ??i v?i tr??ng h?p
ch? ??u t? t? th?a thu?n th nh? ph??ng th?c ti ? ?? c?p ? cu tr? l?i tr??c:
n?u ch? ??u t? ? th?a thu?n ??t ???c m?t t? l? ph?n tr?m nh?t ??nh v khng th?a
thu?n ???c ??i v?i ph?n di?n tch cn l?i, th Nh n??c nn ra quy?t ??nh thu h?i
?? trnh tnh tr?ng d? n b? ko di qu lu.
Ngoi ra, Nh n??c
c?ng c?n quy ??nh thm v? th?i gian th?a thu?n, v theo ti bi?t by gi? ? nhi?u
d? n, khng ph?i ng??i dn khng ch?u chuy?n nh??ng ??t m l ch? ??u t? khng
?? kh? n?ng ti chnh ?? ??n b cho dn, m?c d gi chuy?n nh??ng ? ? m?c h?p
l.
??i v?i nh?ng
tr??ng h?p ny, n?u ch? ??u t? khng c ?? n?ng l?c ti chnh th Nh n??c nn
ra quy?t ??nh thu h?i d? n v gi?y ch?ng nh?n ??u t? ?? chuy?n d? n cho nh ??u
t? khc, trnh tnh tr?ng d? n b? hoang khng tri?n khai ???c.
Ng??c l?i, ??i v?i
cc d? n Nh n??c thu h?i ??t, Nh n??c c?ng nn cho php c? ch? ?? ch? ??u t?
t? th?a thu?n gi ??n b v?i ng??i dn tr??c khi ra quy?t ??nh thu h?i. ?i?u
ny s? gip ng??i dn ???c ??n b t??ng x?ng, gi?m ?ng k? nh?ng b?t c?p trong
cng tc gi?i phng m?t b?ng do m?c gi ??n b theo khung gi Nh n??c ban hnh
?ang ? m?c b?t h?p l.
Ni tm l?i, theo ng, Nh n??c c?n ??a ra nh?ng gi?i
php no ?? gi?i quy?t ???c tnh tr?ng gi?i phng m?t b?ng ?ang ko di nh? hi?n
nay?
Ti cho r?ng tr??c
h?t ph?i gi?i quy?t hai v?n ?? m ti cho l g?c. M?t l gi b?i th??ng. C?n
quy ??nh trnh t?, th? t?c, th?m quy?n xc ??nh gi b?i th??ng ??t st gi chuy?n
nh??ng quy?n s? d?ng ??t th?c t? trn th? tr??ng, nh?m b?o ??m quy?n l?i cho ng??i
b? thu h?i ??t, khng lm ?nh h??ng nhi?u ??n cu?c s?ng c?a h?.
Hai l gi?i t?a
b?c xc c?a ng??i dn v? nh?ng s? khng r rng v? tr??ng h?p thu h?i ??t. Ci
ny ph?i lm ngay, s?a ngay.
Ti?p theo, Nh
n??c ph?i ??n gi?n ha trnh t?, th? t?c b?i th??ng, h? tr? v ti ??nh c? khi
nh n??c thu h?i ??t; rt ng?n th?i gian h?n gi?a m?t s? th? t?c b?i th??ng, h?
tr? v ti ??nh c?.
Cu?i cng l ph?i
gi?i quy?t ???c s? b? t?c trong c? ch? th?a thu?n b?i th??ng. ??i v?i cc d? n
ph?i th?a thu?n m ch? ??u t? ? th?a thu?n ???c m?t t? l? ph?n tr?m nh?t ??nh
nh?ng v?n cn m?t ph?n ??t khng th? th?a thu?n ???c v?i ng??i s? d?ng ??t ko
di trong nhi?u n?m, th Nh n??c nn c quy ??nh thu h?i ?? kh?c ph?c tnh tr?ng
gi?i phng m?t b?ng g?n ch?c n?m m v?n khng c ??t ?? xy d?ng ???c d? n. ??ng
th?i c?n ??a ra th?i h?n th?a thu?n t?i ?a l bao nhiu n?m ?? h?n ch? tnh tr?ng
ch? ??u t? khng c n?ng l?c ti chnh nh?ng v?n ???c c?p d? n. Vneconomy |
